نگارمن

در پستی که راجع به فردوسی نوشته بودم یعنی دوپست قبل قرار بود داستان شاهنامه را برایتان بنویسم .

بخونید نتیجه بگیرید .

[ تاختن سعد وقاص به ايران و فرستادن يزدگرد، رستم را به جنگ او]

عمر سعد وقّاص را با سپاه             فرستاد تا جنگ جويد ز شاه‏
چو آگاه شد زان سخن يزدگرد            ز هر سو سپاه اندر آورد گرد
بفرمود تا پور هرمزد راه                   بپيمايد و بركشد با سپاه‏
كه رستم بدش نام و بيدار بود           خردمند و گرد و جهاندار بود
ستاره شمر بود و بسيار هوش          بگفتار موبد نهاده دو گوش‏
برفت و گرانمايگان را ببرد                هرانكس كه بودند بيدار و گرد
برين گونه تا ماه بگذشت سى          همى رزم جستند در قادسى‏
[ بسى كشته شد لشكر از هر دو سوى - سپه يك زديگر نه برگاشت روى‏]
بدانست رستم شمار سپهر             ستاره شمر بود و با داد و مهر
همى گفت كاين رزم را روى نيست    ره آب شاهان بدين جوى نيست‏
بياورد صلّاب و اختر گرفت                 ز روز بلا دست بر سر گرفت‏
يكى نامه سوى برادر بدرد               نوشت و سخنها همه ياد كرد
نخست آفرين كرد بر كردگار              كزو ديد نيك و بد روزگار
دگر گفت كز گردش آسمان              پژوهنده مردم شود بدگمان‏
گنهكار تر در زمانه منم                   ازيرا گرفتار آهرمنم‏
كه اين خانه از پادشاهى تهيست      نه هنگام پيروزى و فرّهيست
ز چارم همى بنگرد آفتاب                كزين جنگ ما را بد آيد شتاب‏
ز بهرام و زهره‏ست ما را گزند           نشايد گذشتن ز چرخ بلند
همان تير و كيوان برابر شدست         عطارد ببرج دو پيكر شدست‏
[ چنين است و كارى بزرگست پيش همى سير گردد دل از جان خويش‏]
همه بودنيها ببينم همى                و ز ان خامشى برگزينم همى‏
بر ايرانيان زار و گريان شدم              ز ساسانيان نيز بريان شدم‏
دريغ اين سر و تاج و اين داد و تخت    دريغ اين بزرگى و اين فر و بخت‏
كزين پس شكست آيد از تازيان         ستاره نگردد مگر بر زيان‏
برين ساليان چار صد بگذرد              كزين تخمه گيتى كسى نشمرد
از يشان فرستاده آمد بمن             سخن رفت هر گونه بر انجمن‏
كه از قادسى تا لب رودبار             زمين را ببخشيم با شهريار
و زان سو يكى برگشاييم راه            بشهرى كجا هست بازار گاه‏
بدان تا خريم و فروشيم چيز             ازين پس فزونى نجوييم نيز
پذيريم ما ساو و باژ گران                نجوييم ديهيم كنداوران‏
شهنشاه را نيز فرمان بريم              گر از ما بخواهد گروگان بريم‏
چنين است گفتار و كردار نيست       جز از گردش كژّ پرگار نيست‏
برين نيز جنگى بود هر زمان            كه كشته شود صد هژبر دمان‏
بزرگان كه با من بجنگ اندرند           بگفتار ايشان همى ننگرند
چو ميروى طبرى و چون ارمنى         بجنگ اند با كيش آهرمنى‏
چو كلبوى سورى و اين مهتران         كه گوپال دارند و گرز گران‏
همى سر فرازند كايشان كيند          به ايران و مازندران بر چيند
اگر مرز و راهست اگر نيك و بد         بگرز و بشمشير بايد ستد
بكوشيم و مردى بكار آوريم              بريشان جهان تنگ و تار آوريم‏
نداند كسى راز گردان سپهر            دگرگونه تر گشت بر ما بمهر
چو نامه بخوانى خرد را مران            بپرداز و برساز با مهتران‏
همه گرد كن خواسته هرچ هست پرستنده و جامه برنشست‏
همى تاز تا آذرآبادگان                  بجاى بزرگان و آزادگان‏
هميدون گله هرچ دارى ز اسپ       ببر سوى گنجور آذر گشسپ‏
ز زابلستان گر ز ايران سپاه            هر آن كس كه آيند زنهار خواه‏
بدار و بپوش و بياراى مهر              نگه كن بدين گرد گردان سپهر
ازو شادمانى و زو در نهيب             زمانى فرازست و روزى نشيب‏
سخن هرچ گفتم بمادر بگوى          نبيند همانا مرا نيز روى‏
درودش ده از ما و بسيار پند           بدان تا نباشد بگيتى نژند
گر از من بَد آگاهى آرد كسى        مباش اندرين كار غمگين بسى‏
چنان دان كه اندر سراى سپنج        كسى كو نهد گنج با دست رنج‏
چو گاه آيدش زين جهان بگذرد         از ان رنج او ديگرى برخورد
هميشه بيزدان پرستان گراى          بپرداز دل زين سپنجى سراى‏
كه آمد بتنگ اندرون روزگار             نبيند مرا زين سپس شهريار
تو با هر كه از دوده ما بود              اگر پير اگر مرد برنا بود
همه پيش يزدان نيايش كنيد          شب تيره او را ستايش كنيد
بكوشيد و بخشنده باشيد نيز        ز خوردن بفردا ممانيد چيز
كه من با سپاهى بسختى درم      برنج و غم و شوربختى درم‏
رهايى نيابم سرانجام ازين            خوشا باد نوشين ايران زمين‏
چو گيتى شود تنگ بر شهريار        تو گنج و تن و جان گرامى مدار
كزين تخمه نامدار ارجمند            نماندست جز شهريار بلند
ز كوشش مكن هيچ سستى بكار   بگيتى جز و نيستمان يادگار
ز ساسانيان يادگار اوست بس        كزين پس نبينند زين تخمه كس‏
دريغ اين سر و تاج و اين مهر و داد   كه خواهد شد اين تخت شاهى بباد
تو پدرود باش و بى‏آزار باش            ز بهر تن شه بتيمار باش‏
گر او را بد آيد تو شو پيش اوى        بشمشير بسپار پرخاش جوى‏
چو با تخت منبر برابر كنند              همه نام بو بكر و عمّر كنند
تبه گردد اين رنجهاى دراز              نشيبى درازست پيش فراز
نه تخت و نه ديهيم بينى نه شهر     ز اختر همه تازيان راست بهر
چو روز اندر آيد بروز دراز               شود ناسزا شاهِ گردن فراز
بپوشد از يشان گروهى سياه         ز ديبا نهند از بر سر كلاه‏
نه تخت و نه تاج و نه زرينه كفش     نه گوهر نه افسر نه بر سر درفش‏
برنجد يكى ديگرى بر خورد           بداد و ببخشش همى ننگرد
شب آيد يكى چشمه رخشان كند    نهفته كسى را خروشان كند(؟)
ستاننده روزشان ديگرست             كمر بر ميان و كله بر سرست(؟)
ز پيمان بگردند و ز راستى             گرامى شود كژى و كاستى‏
پياده شود مردم جنگجوى             سوار آنك لاف آرد و گفت و گوى‏
كشاورز جنگى شود بى‏هنر           نژاد و هنر كمتر آيد ببر
ربايد همى اين از ان آن ازين           ز نفرين ندانند باز آفرين‏
نهان بدتر از آشكارا شود             دل شاهشان سنگ خارا شود
بدانديش گردد پدر بر پسر              پسر بر پدر هم چنين چاره گر
شود بنده بى‏هنر شهريار              نژاد و بزرگى نيايد بكار
بگيتى كسى را نماند وفا              روان و زبانها شود پر جفا
از ايران و ز ترك و ز تازيان            نژادى پديد آيد اندر ميان‏
نه دهقان نه ترك و نه تازى بود        سخنها بكردار بازى بود
همه گنجها زير دامن نهند            بميرند و كوشش بدشمن دهند
بود دانشومند و زاهد بنام              بكوشد ازين تا كه آيد بكام‏
چنان فاش گردد غم و رنج و شور    كه شادى بهنگام بهرام گور
نه جشن و نه رامش نه كوشش نه كام   همه چاره ورزش و ساز دام‏
پدر با پسر كين سيم آورد             خورش كشك و پوشش گليم آورد
زيان كسان از پى سود خويش       بجويند و دين اندر آرند پيش‏
نباشد بهار و زمستان پديد            نيارند هنگام رامش نبيد
چو بسيار ازين داستان بگذرد         كسى سوى آزادگى ننگرد
بريزند خون از پى خواسته            شود روزگار مهان كاسته‏
دل من پر از خون شد و روى زرد    دهن خشك و لبها شده لاژورد
كه تا من شدم پهلوان از ميان        چنين تيره شد بخت ساسانيان‏
چنين بى‏وفا گشت گردان سپهر     دژم گشت و ز ما ببرّيد مهر
مرا تيز پيكان آهن گذار               همى بر برهنه نيايد بكار
همان تيغ كز گردن پيل و شير        نگشتى بآورد زان زخم سير
نبرّد همى پوست بر تازيان            ز دانش زيان آمدم بر زيان‏
مرا كاشكى اين خرد نيستى         گر انديشه نيك و بد نيستى‏
بزرگان كه در قادسى با منند         درشتند و بر تازيان دشمنند
گمانند كاين بيش بيرون شود        ز دشمن زمين رود جيحون شود
ز راز سپهرى كس آگاه نيست       ندانند كاين رنج كوتاه نيست‏
چو بر تخمه‏يى بگذرد روزگار          چه سود آيد از رنج و ز كارزار
ترا اى برادر تن آباد باد                 دل شاه ايران بتو شاد باد
كه اين قادسى گورگاه منست       كفن جوشن و خون كلاه منست‏
چنين است راز سپهر بلند            تو دل را بدرد من اندر مبند
دو ديده ز شاه جهان بر مدار          فدى كن تن خويش در كارزار
كه زود آيد اين روز آهرمنى           چو گردون گردان كند دشمنى‏
چو نامه بمهر اندر آورد گفت          كه پوينده با آفرين باد جفت‏
كه اين نامه نزد برادر برد              بگويد جزين هرچ اندر خورد

ادامه دارد...